Metode mehanizovanog otkopavanja

1. PORODICA ZANIMANJA

Geologija, rudarstvo i metalurgija

2. NAZIV I STEPEN ZANIMANJA 

Rudar

III

3. PREDMET

Praktična nastava

4. IME MODULA

Metode mehanizovanog otkopavanja

5. BROJ MODULA ZA PREDMET

32/36

6. ŠIFRA MODULA

III–51–SP–01–32 

7. DATUM KADA JE  MODUL ZAVRŠEN 

Septembar 2008.

8. SVRHA MODULA:
Svrha ovog modula je da učenik ovlada znanjem, vještinama i kompetencijama potrebnim za  otkopavanje ležišta uglja sa mehanizovanim širokim čelom.

9. POSEBNI USLOVI  / PREDUSLOVI/ ZAHTJEVI:
Ovaj modul mogu slušati samo učenici koji imaju dobru osnovu iz modula Mašine na otkopima, šifra
III-51-ST-06-02.

10. CILJEVI MODULA:
Kada je ovaj modul uspješno završen, učenik će biti sposoban da:
- priprema otkop za mehanizovano otkopavanje;
- radi na otkopavanju uglja otkopnim kombajnom;
- izvodi radove dobivanja krovnih naslaga;
- izvodi prateće operacije proizvodnog procesa;
- vrši održavanje mehanizovanog kompleksa u otkopu;
- stvara povoljne uslove za rad na mehanizovanom širokom čelu.

11. JEDINICE SADRŽAJA MODULA:
1. Dobivanje mehanizovanim kompleksom
2. Dobivanje krovnih naslaga
3. Mjere zaštite kod mehanizovanog otkopavanja
Napomena:Važnost svih jedinica u okviru modula navedena je u tabeli  u stavku 13.5.

12. REZULTATI PO JEDINICI :
Nakon uspješnog završetka svake jedinice, učenik će biti sposoban da:

Jedinica

Znanje

Vještine

Lične  kompetencije

1. Dobivanje mehanizovanim kompleksom

- navodi opremu za mehanizovano otkopavanje širokim čelom,
- opiše tehnološki proces otkopavanja uglja i ciklus rada kompleksnom mehanizacijom,

- priprema mehanizovani kompleks, prateću mehanizaciju i radilište za kontinuirani rad,
- izvodi zatvaranje potpornih ploča ispred kombajna,
- radi na rezanju gornjeg i donjeg reza kombajnom,
- izvlači produžetke otkopne grede,
- otvara potporne ploče iza kombajna,
- vrši pomijeranje čelnog transportera,
- vrši usijecanje novog reza,
- uključuje sistem za uklanjanje prašine,
- pomijera sekcije štitne podgrade,
- kontroliše pregledima funkcionisanje elemenata u radu.

- provodi mjere zaštite pri radu,
- ostvaruje racionalno korištenje sredstava za rad i materijala,
- pokazuje odgovornost pri radu ,
- pokazuje spremnost za saradnju sa nadređenim,
- može razumjeti tehnička uputstva,
- ima pozitivan stav prema novoj tehnologiji,
- pokaže solidarnost prilikom rada sa ljudima u posebnim situacijama,
- učestvuje u timskom radu.

2. Dobivanje krovnih naslaga

- opiše tehnološki proces dobivanja uglja u natkopnom dijelu širokog čela,
- objasni faze rada na točenju uglja iz stropa mehanizovanog čela.

- proširuje transportnu prostoriju,
- vrši pomak stropnog       (subllevel) transportera,
- izvodi miniranje u stropu krovnih naslaga i tvrdih uložaka,
- radi na dobivanju točenjem u stropu,
- vrši podgrađivanje križišta,
- vodi evidenciju o radu mehanizovanog  širokog čela.

3. Mjere zaštite kod mehanizovanog otkopavanja

- navodi mjere zaštite kod mehanizovanog otkopavanja širokog čela,
- opiše posebne mjere zaštite pri radu na mehanizovanom otkopu.

- koristi odgovarajuća uputstva za rad kompleksne  mehanizacije na otkopu,
- primijeni mjere zaštite pri mehanizovanom otkopavanju i pratećim operacijama.

13. SMJERNICE ZA NASTAVNIKE:

13.1 Potrebni  objekti i resursi :
Kabinet za rudarstvo opremljen sljedećom opremom:
- aparati : rudarska lampa,  interferometer, metanometer, dregeri, samospasilac, aparat za gašenje
požara, ommetar, komplet ampula za indiciranje gasova;
- mašine: otkopni kombajn, samohodna hidraulična podgrada, električne mašine za paljenje mina,
ručna električna i pneumatska bušilica i pila, lančana i pneumatska dizalica, hidraulična pumpa i
agregat, hidraulični gurač, vitlovi;
- makete: mehanizovanog širokog čela, jednolančani grabuljar, trakasti transporter;
- modeli: školski model kompleksne mehanizacije;
- pribor i oprema: bušaće šipke, krune , dlijeta, hidraulični stupac, čelične grede, krampa, lopata,
motika, čekić, rudarska sjekira, ručne pile, klinovi, uže;
- lična zaštitna oprema: šljem, rudarsko odijelo, rukavice,  čizme i ostalo;
- Vrijeme za dobijanje dozvole za posjetu rudnicima ili uslužnim preduzećima u vezi sa rudnicima;
- Vrijeme za dobijanje dozvole za obuku u rudničkim objektima kod kojih je metanski režim rada;
- Vrijeme za dobijanje dozvole za obuku   manjih grupa (od tri do pet učenika u grupi) u rudničkim
objektima.

13.2. Nastavni oblici i metode :
- Obuka na radnom mjestu, jedinice:1, 2. i 3;
- Demonstracija  korak po korak, jedinice: 1, 2. i 3;
- Rad u paru, vježbati postupke i faze rada otkopavanja kombajnom i dobivanja miniranjem krovnih
naslaga, jedinice: 1, 2. i 3;
- Individualni rad  na zadacima za pomoćne operacije, preglede i siguran rad, jedinice: 1, 2. i 3.
- Posjeta rudnicima, jedinice: 1, 2. i 3.

13.3. Nastavna učila i materijali:
- projektori i grafoskop,
- skice i sheme mehanizovanog širokog čela sa natkopom, upravlanja mehanizovanim kompleksom
- različite vrste repromaterijala,
- skice poprečnih presjeka otkopnih, transportnih i ventilacionih prostorija,
- jamske karte i planovi, raportne knjige, rudarski projekti,
- lična  zaštitna oprema,
- mjerni alat i pribor,
- dnevnik rada,
- set štampanih materijala (priručnici, tehničke specifikacije opreme),
-štampani materijali.
(Napomena:Materijale će izraditi nastavnici  nakon što budu obučeni.)

13.4. Preporučena literatura i ostali izvori za učenje:
- M. Hadžimustafić, M. Cvjetinović, V. Zorić, 1989, Metode otkopavanja, Tuzla, „Grafičar“,
- Milovan A. Kobliška, 1973, Opšti rudarski radovi, Beograd,
- B. Genčić, 1972, Tehnološki procesi podzemne eksploatacije slojevitih ležišta, Beograd,
- Grupa autora,1997, Osnove praktične primjene rudarske mehanizacije u podzemnoj eksploataciji, Tuzla, „Grafičar“,
- M. Petrović, 1963, Otvaranje, razrada i metode otkopavanja, Beograd,
- Zbirka propisa iz oblasti rudarstva
- Tehnička uputstva vezana za rad na mehanizovanom  širokom čelu,
- Kataloška dokumentacija opreme,
- internet stranice sa sadržajem u oblasti rudarstva i primjena nove tehnologije (www.atlaskopco.com; www. Joratechgmbh.de),
- štampani materijali.
(Napomena:Materijale će izraditi nastavnici  nakon što budu obučeni.)

13.5. Ocjenjivanje učenja:
1.Opšta uputstva:
- ocjenjivanje se vrši unutar rudničkih pogona,
- učenici moraju unaprijed biti upoznati sa tehnikama i kriterijumima ocjenjivanja,
- prilikom ocjenjivanja uključiti i zaposleno stručno lice u rudničkom pogonu,
- učenici trebaju ostvariti minimum 40% svih definisanih rezultata učenja u svim odabranim tehnikama
ocjenjivanja,
- ocjenjivanje provesti uključujući najmanje dvije tehnike za jedan modul.
2.Kriteriji za ocjenjivanje po tehnikama
2.1. Dnevnik rada
Dnevnik rada predstavlja  individualne bilješke gdje učenici opisuju svoje iskustvo učenja po modulima.
Kriterijumi su:
- uredno  vođenje dnevnika,           
- redovno vođenje,                               
- sistematičnost u radu,                                      
- evaluacija vlastitog rada,                                     
- logičke i povezane zabilješke.
2.2.Test praktičnih vještina:
Demonstracija određenih vještina  od strane učenika:
- znanja ,
- vještina rada,
- radnih navike i vladanje,
- poštovanje planiranog vremena za rad,
- kvalitet izvršenog zadatka,
- odgovornost i zaštita pri radu.
3.Tehnike ocjenjivanja i raspored važnosti po jedinicama


Jedinice

Važnost jedinica
(zbir)

Tehnike ocjenjivanja i raspored važnosti

Dnevnik rada

Test praktičnih vještina

1.

 Dobivanje mehanizovanim kompleksom

60%

20%

40%

2.

Dobivanje krovnih naslaga

30%

10%

20%

3.

Mjere zaštite kod mehanizovanog otkopavanja

10%

5%

5%

 

Ukupno:

100%

35%

65%

14. POVEZANOST  MODULA UNUTAR NPP:
Predlaže se da se ovaj modul poveže sa modulima: Metode otkopavanja, šifra III-51-ST- 05-04 i Hidraulični kompleks za široka čela, šifra III-51-SP- 01-31.

15. PRIJEDLOG JE DA MODUL  PREDAJE:
-dipl. inž. rudarstva.

16. TIM ZA RAZVIJANJE MODULA:

Ime i prezime i titula

Škola

Adresa

Tel.  Fax

e-mail

1. Nevres Mujić, dipl,inž.rud

JU Mješovita srednja škola Banovići

Branilaca Banovića 23, Banovići

035-876-739
035-076-803

ju.msš@bih.net.ba

2. Goran Agbaba, dipl.inž.rud.

Mašinska škola Prijedor

Nikole Pašića 4, Prijedor

052-213-944

ssrs30pd@prijedor.com

3. Sifet Šarić, dipl.inž.rud.

JU MS Rudarska škola Tuzla

Bosne Srebrene 55, Tuzla

035-228-514
035-228-516

msrudskola@bih.net.ba

4. Radmila Janković, stručnjak za izradu NPP

Poljoprivredna škola Banja Luka

Knjaza Miloša 9
Banja Luka

051-329-521

ssrs06bl@inecco.net